Sunʼiy intellekt nima va u qanday ishlaydi

Bola olmani bir necha marta ko'rib, keyin uni boshqa mevalardan ajrata boshlaydi. SI ham xuddi shunday: unga minglab olma rasmini ko'rsatasiz, u esa olmaning rangi, shakli va belgilarini o'zi payqab oladi. Keyin yangi rasmni ko'rsatganingizda, u bu olma deb ayta oladi. Qancha ko'p misol ko'rsa, shuncha aniq ishlaydi.

SI ning ichida neyron tarmoq degan tuzilma bor. U inson miyasidagi asab hujayralari ishlashidan ilhomlangan. Ma'lumot bir qancha qatlamdan o'tadi, har bir qatlam o'z vazifasini bajaradi: biri shaklni, biri rangni, biri harakatni taniydi. Shu tariqa tarmoq murakkab narsalarni tushuna oladi.

Siz buni har kuni ishlatasiz, ehtimol sezmaysiz ham. Telefoningizdagi ovozli yordamchi, tarjimon dasturlar, xaritadagi eng qisqa yo'l, ijtimoiy tarmoqdagi tavsiyalar, bularning hammasi SI. Shifokorlar kasallikni erta aniqlashda, bankir firibgarlikni sezishda undan foydalanadi.

ChatGPT kabi dasturlar millionlab matnni o'qib, so'zlar qanday ketma-ketlikda kelishini o'rgangan. Shuning uchun savolga javob yoza oladi. Rasm yaratuvchi dasturlar esa millionlab rasmni ko'rib, mushuk yoki tog' qanday ko'rinishini eslab qolgan. Lekin ular hali xato qiladi, masalan qo'lda olti barmoq chizib qo'yishi mumkin.

SI, bu asbob, xuddi pichoq kabi: foydasi ham, zarari ham ishlatganga bog'liq. U ba'zi kasblarni o'zgartiradi, lekin yangilarini ham yaratadi. Eng muhimi, SI hali his-tuyg'uga ega emas va o'zicha xohlash degan narsani bilmaydi. U faqat berilgan vazifani bajaradi.

Sunʼiy intellekt odamdan aqlliroqmi? Baʼzi aniq vazifalarda (hisoblash, katta maʼlumotni tahlil qilish) tezroq, lekin umumiy fikrlash va his-tuygʻuda inson hali ustun.

SI oʻzi fikrlayaptimi? Yoʻq. U naqshlarni taniydi va ehtimollik boʻyicha javob beradi, lekin inson kabi anglab fikrlamaydi.

SI ni qanday boshlash kerak? Eng oson yoʻli, ChatGPT yoki shunga oʻxshash bepul dasturga savol yozib koʻrish. Undan maktub yozishni, reja tuzishni yoki biror narsani tushuntirishni soʻrang.