QR-kodni xavfsiz skanerlash: nimalarga eʼtibor berish kerak?

QR-kod bu telefon kamerasi bilan oʻqiladigan va havola yoki maʼlumotni ochib beradigan kvadrat belgi. Xavfsiz foydalanish uchun skanerdan keyin chiqqan havolani ochishdan oldin tekshiring va notanish joydagi kodlarni ishonib skanerlamang.

QR-kod nima?

QR-kod ichiga havola, matn, Wi-Fi maʼlumoti yoki toʻlov maʼlumotini joylash mumkin. Telefon kamerasi uni skanerlaganda, ichidagi maʼlumotni oʻqib beradi. Shu sabab uni qogʻozda, yorliqda va ekranda uchratish mumkin.

Kim ixtiro qilgan?

QR-kod 1994 yilda Yaponiyaning Denso Wave kompaniyasida avtomobil qismlarini kuzatish uchun yaratilgan. QR inglizcha Quick Response, yaʼni «tez javob» degan maʼnoni anglatadi. Hozir u butun dunyoda keng qoʻllanadi.

Qayerlarda ishlatiladi?

QR-kod bilan restoran menyusini ochish, toʻlov qilish, chipta olish va Wi-Fi ga ulanish mumkin. Koʻp doʻkon va xizmatlar toʻlov uchun ham undan foydalanadi. Bu qulay, lekin ehtiyotkorlikni ham talab qiladi.

Nega QR-kod xavfli boʻlishi mumkin?

QR-kod ichidagi havolani koʻzdan koʻrib boʻlmaydi, shu sabab firibgarlar uni soxta saytga olib borish uchun ishlatadi. Notanish sayt parol yoki karta maʼlumotini soʻrashi mumkin. Bunday firibgarlik inglizcha «quishing» deb ataladi.

Skanerdan keyin havolani tekshiring

Telefon kamerasi skanerdan keyin havola manzilini koʻrsatadi. Uni ochishdan oldin oʻqing: manzil notanish, juda uzun yoki xato yozilgan boʻlsa, ochmang. Rasmiy xizmat manzili odatda aniq va tanish boʻladi.

Ustiga yopishtirilgan stikerlardan ehtiyot boʻling

Firibgarlar baʼzan haqiqiy QR-kod ustiga oʻzlarining stikerini yopishtiradi. Jamoat joyidagi kodni skanerlashdan oldin uning ustiga stiker yopishtirilmaganini tekshiring. Shubha boʻlsa, xodimdan soʻrang.

Skanerdan keyin nimalarni qilmaslik kerak?

Ochilgan sahifada parol, SMS-kod yoki karta maʼlumotini kiritishdan oldin yaxshilab oʻylang. Sahifa kutilmagan ilovani yuklab olishni taklif qilsa, rad eting. Toʻlov kerak boʻlsa, bank ilovasining oʻzi orqali oʻting.

Koʻp soʻraladigan savollar

QR-kod nima degani?

Inglizcha Quick Response, yaʼni «tez javob».

QR-kodni kim yaratgan?

1994 yilda Yaponiyaning Denso Wave kompaniyasi.

QR-kod orqali telefonga zarar yetishi mumkinmi?

Faqat u ochgan zararli sayt yoki ilova orqali, shuning uchun notanish havolani ochmang va nomaʼlum ilovani yuklamang.

Soxta QR-kodni qanday bilsa boʻladi?

Kod ustiga yopishtirilgan stiker, notanish yoki xato yozilgan havola va kutilmagan soʻrovlar shubha uygʻotishi kerak.