Qiziqarli faktlar: Oʻlik dengiz haqida 10 ta qiziqarli faktlar

Sayyoramizdagi eng toshqinsiz oʻtashoʻr suv havzalaridan eng yirigi bexosdan “oʻlik” deb nomlanmagan. Mineral tuzlarning bu yerdagi konsentratsiyasi shunchalik balandki, bu yerda na birorta suv oʻti, na baliqlar va na bir boshqa xildagi tirik organizmlar yashay oladi.

377 metrli chuqurlik ushbu hovuzni sayyoramizdagi bacha shoʻr koʻllaridan eng chuquriga aylantiradi. Eng oxirgi vaqtgacha, Yerning barcha tabiiy suv havzalari ichida mineral tuzlari konsentraysiyasi eng baland (33,7%) deb aynan Oʻlik dengiz hisoblanar edi. Lekin aslida, bu borada u bilan bu koʻrsatkich boʻyicha ikkita boshqa dengiz raqiblik qila oladi: Djibutidagi Assal va Antarktidadagi Makmerdo koʻllar tizimi (butunlay muzlagan).

Oʻlik dengiz uning yuzasida hech qanday harakatsiz oʻzingizni tutish turishingiz mumkin boʻlgan yagona dengiz emas. Bunday effektli yana bir koʻl, Yuta Amerika shtatiga nom bergan (Solt-Leyk siti) Shoʻr koʻl mavjud boʻlishi maʼlum. Oʻlik dengizda ushbu taʼsir undagi suvning zichligi balandroq boʻlgani sababli yorqinroq bilinadi. Mineral tuzlar konsentratsiyasi, okeanlar darajaridan 8,6 marta balandroq boʻlishi Oʻlik dengiz suvini hayot uchun umuman toʻgʻri kelmaydigan qiladi. Unda faqatgina baʼzi mikroorganizmlar yashaydi.

Uzunligi boʻyicha Oʻlik dengiz 67 km ga choʻzilgan. Uning maksimal kengligi esa – atigi 18 km ni tashkil qiladi. Unga bir nechta daryolar kelib tushadi (eng yirigi Iordan), ammo birortasi qayta chiqmaydi. Bu suv havzasi toʻgʻridan – toʻgʻri Sharqiy- Afrika siniqlari zonasida joylashgan.

Oʻlik dengiz va uning qirgʻoqlari noyob kurort- sogʻlomlashtirish sifatiga ega, va bu koʻp sonli turistlar va sogʻlikni qoʻllab-quvvatlash sohasi bilan bogʻliq, doimiy ravishda tadqiqotlar olib borishlarga sabab boʻldi. Oʻlik dengiz suvi noyob darajali mineral tuzlar birikmasidan iborat, atmosferada bu yerda oʻsimliklar changchalari va boshqa allergenlar umuman yoʻq, va past joylashuviga binoan, bu yerdagi atmosfera bosimi balandroq va quyosh nuridagi IF-nurlari konsentratsiyasi ancha past. Oʻlik dengizni osteoxondrozni davolovchi dunyodagi eng zoʻr joylardan biri desa boʻladi.

Bibliya manbalariga binoan, bu yerda qachonlardir shoh David yashiringan. Oʻlik dengiz shuningdek, eng birinchi kurort maskanlaridan biri sifatida mashhur. Bundan tashqari, u turli xildagi mahsulotlar: mumifikatsiyada ishlatiluvchi balsam, meditsina dori-darmonlari, oʻgʻit va boshqalarni ishlab chiqarich uchun xomashyo sifatida ishlatiladi.

Aynan shu yerda tabiiy sharoitlada asphalt va bitum kabi jismlar hosil boʻladi. Bular hali qadimdan misr mumiyalarini balzamlash uchun xomashyo sifatida ishlatilgan.

Oʻlik dengiz qirgʻogʻI boʻylab eng past darajada joylashgan avtomobil trassasi bor. Shosse 90 ning katta qismi standart dengiz darajasidan 393 metr pastroq joylashgan.