Vahima miqiyosidagi 8ta tehnomozorlar

Hozir taksafonni biron bir joyda uchratish qiyin, lekin baʼzida topiladi ham. Ayniqsa maxsus mozorlar haqida gap ketganida. Masalan, Buyuk Britaniyada ikkita maxsus uyum qilishgan, u erga butun jahonga mashxur qizil telefon budkalarini olib kelishadi. Mozorlarni birini egasi – 8 yoshli Mayk Shors. Butun umr ishdan chiqqan taksofonlarni kollektsiya qilgan, va natijada unda bir necha yuzta toʻplangan. Shunda ularni yangilab, qizil rangga boʻyashga qaror qildi.

Lekin hozirgi vaqtdagi eng ulkan taksofonlar mozori Unicorn Restorations kompaniyasiga tegishli, va u Surrey grafstvosida joylashgan. Har bir hohlovchi restavratsiya qilingan budkani 2 ming funt sterlingga olishi mumkin.

Oʻz muddatini oʻtab boʻlgan dunyodagi eng qadimgi metroni vagoni qaerga ketdi? Shunday paytlar boʻlgan ekanki, bu vagonlarni dengizga uloqtirishgan ekan. Nyu-york er osti yoʻli ekspluatatsiyadan 2500ta vagon shiqarganda, ularni oʻrindiqlari, gʻildiraklari va yechish mumkin boʻlgan barcha narsalar olingan. Ularni maʼlum bir qismi qayta ishlangan, qolganlari esa sotilgan. Shu vagonlar karkaslari barjada Atlantik okeanga olib chiqilgan va daryoga tashlab yuborilgan, sunʼiy suvosti rifni yaratish uchun. Nyu-Yorkning transport idorasini bu loyihasi 2010 yilda yakunladi.

Hyu-Djersi shtatida maxsus mozorlar bor, pullik magistrallaridan oʻtish uchun toʻlov oladigan demontaj qilingan budkalarni, olib kelishadi. Budkalarni uyumga olib borishdan avval, ularni oynalari, konditsionerlari, zanglamas poʻlatli eshiklarini demontaj qilishadi. Shu ajoyib mozzordan syujet:

Hattoki neonli viveskalarni oʻzini rasmiy mozori bor. U 1996 yilda Las-Vegas shahrida ochildi. Uning maydoni 1,2 gektarga teng. Toʻy chasovnyalari, avtoturagohlar, oʻz vaqtida mashxur kazinolar yozuvlari oʻzining ohirgi joyini shu erda topishgan. Aytganday, hozirda bilet olib shu ajoyib uyumga ekskursiyaga borish mumkin.

Los-Andjelesdan chamasi 150 km shimoli-sharqga Viktorvill shahri bor, unda esa mozor joylashgan, u yerga oʻz soatlarini uchib boʻlgan AQSHdagi tijorat samolyotlarni deyarli har biri boradi. 

AQSH “Djordj” BBC oldingi basazi, keyinchalik esa Logistik aeroporti boʻlgan – fuqarolik samolyotlar uchun eng yirik va mashxur mozoridir. Uchish kemasi 20 yoshga toʻlganida, uni yoki hisobdan chiqaradi yoki boshqa aviakompaniyalarga sotib yuboradi. Jami AQSHda samolyotlarni uchta mozori mavjud, lekin Viktorvill – eng populyari, chunki mahalliy quruq iqlimi tufayli qanotli moshinalar yahshiroq saqlanib qolishadi.

Kuveyt-Sitida Sulabiya tumani bor, yerdagi ulkan chuqurlari bilan toʻla, u yerga eski avtomobil pokrishkalar uloqtiriladi. Ayrim maʼlumotlarga koʻra, bu erda etti milliondan kam boʻlmagan shinalar bor. Bu tehnomozor shunday ulkanki, uni hattoki koinotdan koʻrish mumkin. Bu erga avtomobil pokrishkalari dunyoni barcha burchaklaridan keladi: boshqa davlatlar Kuveytga oʻz pokrishkalarini koʻmish uchun pul toʻlashadi. Shubhasiz, ekologik nuqtai nazaridan bu er yahshi joy emas. 2012 yilda, masalan Djahra oldidagi shinalar uyumi yonib ketdi. 5 milliondan ziyod pokrishkalar zaharli tutun chiqargan, va oʻt oʻchiruvchilar olovni juda katta qiyinchilik bilan boʻysundira olishdilar.

Bu joyni nomi Fietsdepot, u Amsterdamda joylashgan va uni velosipedlar uyumi emas, balki shtraf-stoyanka desak boʻladi. Lekin bu erga politsiya shaharda topib olgan, egasi yok velosipedlar kelib tushadi. Ayrib baholashlarga koʻra, Niderlandi poytatxti aholisida bir millionga yaqin velosipedlar bor. Velosipedlar uchun rasmiy stoyankalarida doim boʻsh joy yoʻq, va koʻchalarda koʻplab noqonuniy parkovka qilingan ikki gʻidirakli doʻstlar uchraydi. Ularni doim oʻgirlab ketishadi.  

Fietsdepotda bir yil ichida taxminan 65 ming turli rangdagi va oʻlchamdagi velosipedlar kelib tushadi. Ularning har biri maxsus maʼlumotlar bazasiga kiritiladi, u yerda rusumi, rangi, taniqli belgilari, seriya raqamlari koʻrsatib oʻtiladi, shundan soʻng, maʼlumotni politsiyada tekshirib koʻrishadi, egasi yoʻq velosiped oʻgirlanmaganligi bilish uchun. Velosipedlar bu erda uch oyga qoladi, va 40% odamlar natijada oʻzining ikki gʻildirakli transportini qaytarib olishadi. Orqasidan egasi kelmagan velosipedlar auktsionda sotilib yuboriladi, ehtiyot qismlarga ajratiladi, yoki metallolomga ketadi.

Koʻp oʻn yillar davomida ulkan harbiy kemalar Saisan gavanida turgan va San-Frantsiskoga kelgan sayyohlar uchun populyar va ajoyib diqqatga sazovor joylaridan biri boʻlgan. Ikkinchi jahon urushidan soʻng AQShning dengiz maʼmuriyati Saisan gavani rezerv flotini yaratdi, uni yana konservalangan flot yoki arvoh flot deb atashgan.

Niyatga koʻra, bu kemalar hujum vaqtida milliy mudofaa uchun potentsial rezerv boʻlishi kerak edi. Shunday paytlar boʻlganki, shu erda turgan suv kemalari soni 100 birlikga teng boʻlgan. Lekin 2007 yilda arvoh flot yoʻqilib qoldi: uzoq sud jarayon davomida ekologlar shunga erishdiki, kerak boʻlmagan kemalar verfda Mare va Braunsvil oroliga olib oʻtishi, u erda ularni qismlarga ajratib, sindirishga olib borishdi.