Qiziqarli sayohat: Juda katta yuvish – Dunyodagi 7ta yirik tarihiy yodgorliklarni qanday qilib yuvishadi

Bu haykallar hammaga tanish. Uni koʻrgani har kuni (hattoki ushlab koʻrgani ham) minglab sayohlar keladi. Albatta, katta qiziqishni boshqa, “qorongʻu” tomoni ham bor: koʻplab odamlar bilan muloqot haykallarni tashqi koʻrinishiga taʼsir qiladi. Ahir har bir sayohlik guruhda albatta bitta shahs topiladi, oʻz dasthatini qoldirmoqchi boʻlgan, va hattoki tarihiy qiymatga saqichni yopishtirmoqchi boʻlgan ham. Shuning uchun ham barcha tarihiy yodgorliklar, vaqti-vaqti bilan “dush qabul qiladi”. Qanday qilib eng yirik haykallar va tarihiy obidalarni tozalaydi?

Qariya Benni kim bilmaydi? Uni aytganday, 2012 yilda rasmiy ravishda Yelizavetta minorasi deb nomini oʻzgartirishgan. Lekin uni qanday tozalashlarini hamma ham bilavermaydi. Ahir bu ajoyib tomosha, bu toʻgʻri maʼnoda jonli efirda boʻlishi mumkin. Har besh yilda toʻrtta tozaluvchidan iborat maxsus jamoa, trosslar yordamida minorani tsiferblatiga tushadi. Bu vaqtda soatni toʻhtatishmaydi. Shuning uchun mutahassislar doimo harakatda boʻlishiga toʻgʻri keladi. Buni istalgan hohlovchi tomosha qilay oladi. Keyingi tozalash 2020-chi yilga rejalashtirilgan. Londonga sayohatni rejalashtirgani yana bitta bahona.

Siyosiy shahxslarga dunyoda eng yirik haykallaridan birini bir yilda ikki marotaba tozalashadi. Buning uchun sanoat shlanglarini qoʻllaydi, suvni katta bosimda joʻnatadigan va hattoki ulkan “pahta choʻplari”. Ohirgilarini yordamida haykalni yetishga qiyin boʻlgan joylarini qushlar ahlatidan tozalaydi – qushlarni bahtiga juda ham oʻhshatilgan quloq ichini.

Parij timsoli va dunyodagi eng koʻp tashrif buyuradigan diqqatga sazovar joy ahlathonaga aylanib ketgan boʻlardi, agar sinchkovlik bilan qilingan parvarish va har qadamdagi sohchilar boʻlmaganida. Lekin Minorani katta tozalashini yilda atiga bir marotaba qilishadi. Lekin mashtablari hayratlantiradi: tozalovchilar 10 000 oʻrama tozaluvchi vosita, 4 tonna tozalash uchun gubka va 25 000 ahlat uchun paket. Siz esa honadon tozalash muammo deysiz.

Akropol tozaligini 2500 yil avval qanday qilib taʼminlashganini bilmaymizku, lekin 2008 yilda olimlar jiddiy ravishda nozik haykallarini innovatsion tozalash usuli haqida oyʼlashni boshlashgan. Ularni zararli kimyo bilan buzmasdan yana ming yil turishi uchun. 40 hil variantini sinaganidan soʻng, infraqizil lazer va ultrabinafsha nurlanish uygʻunligi foydasiga hal boʻldi. Shuning uchun bu eng yuqori tehnologiyali tozalash boʻlsa kerak. Va salomatlik uchun eng havfli: mutahassislar lazer bilan mahsus himoya koʻzoynaklarda ishlashadi va kuniga ikki soatdan koʻp emas.

Akropolni extiyotkor tozalash yoʻli topilgan boʻlsa, Ozodlik haykali anchadan beri dush qabul qilmagan. Chunki barcha qoʻllanib koʻrilgan barcha suv muolajalari afsonaviy honimda izlar qoldiradi. Shuning uchun haykalni faqatgina ichidan tozalashadi, lekin juda ham muntazam. Lekin bu ham osongina boʻlmaydi: 1986 yilda Ozodlik yuzida sepkil paydo boʻlgan – tozalash uchun kimyoviy eritma chiqib qilgani uchun. Bu honimlar juda ham nozik!

Qoyani oʻzida oʻyilgan amerikalik demokratiya ota-asoschilarni yuzlari 65 yildan beri yuvilmagan. Haykallar ustidan ishlar tuggallangandan soʻng 1941 yilda va 2005 yilgacha. Albatta endi bu hayratlanarli emaski, toʻlaqon tozalash uchun 5 hafta vaqt va suv yetkazib beradigan vertolyot kerak boʻlib qolgani.

7ta Yangi dunyo moʻjizalaridan biri nafaqat sayohlar ongini hayratlantiradi, balki tozalash korhonalarini ham. Toʻgʻrida, qarib 38 metr! Bunday noodatiy sharoitda ishlash uchun eng mashxur Kärcher korxonasini 10ta professianali kerak boʻladi, va bir oy muddat. Oldindan tahlil qilish vaqtida mutahasisslar shuni aniqlashdiki, Qutqaruvchi haykaliga suv taqiqlanganligini. Shuning uchun yodgorlikni maydagina qum va mahsus rangsiz silikon bilan ishlov berishgan. Lekin natija shunday harakatlarni oqladi.