Amalga oshirilishi mumkin boʻlgan, 10ta qitʼalar aʼro koʻprik va tonellar loyihalari.

Bu rejalashtirilayotgan koʻprik Misr va Saudiya Arabistonni bogʻlashi kerak, va u orqali avtomobil va temir yoʻl oʻtishi kerak boʻladi. Koʻprikni aniq joyi aniqlanmagan boʻlsa ham, kimlardir uni ikkita davlat orasidagi ikkita eng yaqin nuqtalari, misrlik Nabko va araviyalik Ras Alsheyh Hamidlar orasida quriladi deb oʻylasmoqda.  Shunisi qiziqki, koʻprikni qurilishi rejasi togʻri chiziq boʻyicha emas, u sadiyalik orol orqali “ilmoq qiladi”. Saudiya Arabiston qiroli Salman ibn Abdul-Aziz al Saud 2013 yildagi Misrga davlat tashrifi davomida shunga oʻhshash koʻprik qurish istagiga shama qildi. Bu Saudiya Arabistonga 3-4 mlrd $ ga tushadi. 

Shoqlar koʻprigi – rejalashtirilayotgan koʻprik, u Djibuti bilan Yemenni bogʻlaydi. Koʻprikdan avtomobillar uchun olti chiziqli yoʻl va poezdlar uchun temir yoʻli oʻtishi rejalashtirilmoqda. Uni konstruktsiyasi Saudiya Arabistonlik biznessmen - Tarek ben Laden tomonidan taklif qilingan, qaygʻuli tanish Usamani tutishgan akasi. Lekin baribir, loyiha narxi tufayli (28,5 km uzunligidagi koʻprik, birlamchi 70 mlrd $ga baholangan), hamda qurilishi rejalashtirilayotgan joyini seysmologik havfli maydonda boʻlgani uchun tanqidga uchragan. Lekin koʻprikni qurilishi boʻyicha birlamchi ishlari tugallangan edi, va keyingi qurilish rejalashtirilmoqda, u Dubaydagi Noor City Development Corporation tomonidan koʻprikni ikki tomonidan, aeroport va keng yoʻl tarmogʻini moliyalashtiriladi (huddi shu kompaniya Al Nur nomli ikkita shahar qurishni rejalashtirmoqda), u Yemenlik Al-Nurdan emiratlik Dubayga olib boradi. Shoqlar koʻprigini ochilishi 2020 yilga rejalashtirilmoqda, uni qurilishiga sarf-harajat esa 20 mlrd %ni tashkil etadi. 

Sibir hamda Alyaskani bogʻlash boʻyicha bir nechta taklif boʻlgan. Takliflarni birinchisi 1890-chi yillarda boʻlgan, shunda muhandis Djozeff Shtraus Rossiya va Alyaska oʻrtasida temir yoʻl qurishni taklif qilgan. Nikolay II 1907 yilda huddi shunday taklifni bergan, lekin u boshlangan Birinchi jahon urushi tufayli amalga oshmagan. Keyingi safar gʻoya haqida 2011 yilda Bering boʻgʻozi ostida 105-metrlik tonnel loyihasi taklif qilinganda eslashdi. Uchta tonneldan tarmoq yaratish rejalashtirilmoqda: bittasi Rossiyadan Alyaskagacha sayohat uchun, ikkinchisi – Alyaskadan Rossiyagacha, uchinchisi esa ikkalasini oʻrtasida favqulot holatlar uchun rezerv qilingan (unda ikkala tonnelni bogʻlanishi koʻzda tutilgan).      

Har bir ikkala asosiy tunelda ikkita temir yoʻli boʻladi: bittasi tez yurar poezdlar uchun, ikkinchisi esa sekinroq yuradigan poezdlar uchun, ikki chiziqli yoʻl moshinalar uchun, suv, gaz, neft va tola-optik kabellar uchun trubalar. Qiymati 35 mlrd $, qurilish vaqti esa 12 dan 15 yilgacha vaqt tashkil qilishi kerak.  

Bu tunnel qitʼali Italiyani Tunis bilan Sitsiliya orqali bogʻlashi kerak boʻladi. Loyiha oʻz ichiga 3,3-kilometrlik koʻprik qurulishini qamrab oladi, u Redjo-di-Kalabriyani Italiya qitʼali qismini Sitsiliyadagi Messina bilan bogʻlaydi.  Soʻngra Sitsiliya va Tunis beshta yer osti tonellar tarmogʻi yordamida bogʻlanadi. Toʻrtasida harakat ikki tomonlama boʻladi, beshinchisi esa favqulotdagi holatlar uchun rezerv qilingan. Alternativ energiya boʻyicha italiyalik agentlik tadqiqotchilari ikkala davlatni shunga chorlaydiki, Tunis va Sitsiliya oʻrasida, tonnelardan qazilsh vaqtida olingan togʻ porodasidan toʻrtda sunʼiy orolarni qurishga. Ularni baholashi boʻyicha, loyihani qiymati 28 mlrd $ ni tashkil qiladi.    

Taklif qilinayotgan temir yoʻli Hitoyda boshlanadi, Rossiya, Alyaska va Kanadani hududidan oʻtadi, Qoʻshma Shtatlarni qitʼali joyida tugaydi. Rossiya va Alyaska 201-killometrlik Bering boʻgʻozi ostidagi suv osti tonneli orqali bogʻlanadi. Hitoyni taʼkidlashi boʻyicha, bunday tonnelni qurilishi muammo boʻlmaydi, chunki davlat tegishli texnologiyalarga ega. 

Atlantikaʼro tonneli – suv osti temir yoʻli loyihasi, u Nyu-Yorkni London, Parij yoki Brussel bilan bogʻlaydi. U Ernest Frankel va La-Mansh ostidagi Evrotonnel (Angliyani Frantsiya bilan boʻglaydigan) ustidan ishlagan marhum Frenk Devidson tomonidan taklif qilingan. Anlantikaʼro tonnelni Antlantik okean yuzasi ostida qurish va dengiz tubi ustidan prujinnaosti kabellar orqali qatirish rejalashtirilmoqda.  

Agar shu kabi titanik loyihani amalga oshirishga erishilsa, u boʻyicha magnit levitatsiyalik oʻta tez yurar poezdlarni qoyishadi, ular London va Nyu-York oʻrtasidan atiga toʻrt soat ichida oʻtadi. Lekin baribir, loyiha tanqid ostiga olindi uning yuqori qiymati uchun (deyarli 200 milliard dollar), hamda 5600-kilometrlik trubalarni okean orqali oʻtkazishdagi muamollar tufayli. Discovery Channel maʼlumotlariga koʻra, Transatlantikaʼro tonnel yaqin orada amalga oshirilmaydi, chunki kerak boʻlgan mablagʻ va texnologiyalar 2099 yilgacha mavjud boʻlmaydi.

Panamerika shossesi, Pryudo, Alyaska boʻgʻozidan Olovli Yer, Argentinagacha tortiladi, va dunyodagi eng uzun va qimmat deb hisoblanadi. Lekin aslida Panamerika shossesi Shimoliy va Janubiy Amerika oʻrtasida, Daryen Gap nomli djunglida Panama va Kolumbiya oʻrtasida uziladi. Bu joydan oʻtadigan shosse qurish harakatlari mahalliy aholi va ekologlar tomonidan qarshiliklarga duch keldi, ularni aytishlari boʻyicha, yoʻl oʻrmonni nobud qiladi. Hozirda bitta Amerikadan boshqasiga oʻtadigan odamlar parom yoki samolyotga chiqishlariga toʻgʻri keladi. Bu muammoni yechish yollaridan biri, bu Panama va Kolumbiya orqali suv osti tonnelni qurilishidir.  

Evropani Afrika bilan bogʻlash uchun, Gibraltar boʻgʻozi orqali suvosti tonnelni qurish takliflari 1930 yildan boshlangan, ispan muhandislari Ispaniya va Shimoliy Afrika oʻrtasida 32-kilometrli tonnel qurishni taklif etishganda. Ispaniya va Marokko hozirgi vaqtda Gibraltar tonnelini yaratish ustidan ishlar olib bormoqdalar. Ikkala davlatga eng yaqin nuqtalar atiga 14 kilometr uzoqlikda joylashgan, shu bilan birga bir davlatni qirgʻogʻidan boshqa davlat qirgʻogʻini koʻrish mumkin. Lekin tonnel boʻgʻozini eng tor joyidan oʻtmaydi, tubi ostida juda qattiq qoya porodalari borligi uchun.

Xoynaxoy, u Malabate burnidan Marokkoga, Ispaniyadagi Punta Palomgacha oʻtadi (28 km). Tonnelni oʻzini uzunligi 40 kmni tashkil qiladi, u egri-bugri boʻlgani uchun. Qiymati 6,5-13 milliard Evroga baholanmoqda, va ikkala davlat Evro Ittifoqdan moliyalashtirilishga talabnoma topshirishdilar. Avvaliga ikkala davlat koʻprik qurishmoqchi edi, lekin bu fikrdan qaytishdi, bu regiondagi kuchli shamol va oqimni koʻtara ololmasligi havfi tufayli.   

Qitʼalaraʼro dunyo koʻprigi – rejalashtirilayotgan 88-kilometrlik koʻprik, u Sibir va Alyaskani bogʻlaydi. U muhandis Tay Lin tomonidan taklif qilingan, hali sovuq urush vaqtida. Lin bu loyihani qurishga shunchalik jiddiy maqsad qoʻygan ediki, u 1986 yilda president Ronald Reyganga oʻzini batafsil rejasi yozilgan 16-betli broshyurani bergan. Lekin bu loyiha haqida 1994 yilgacha unutishdi, bundan soʻng muhandis oʻz rejasini zamonaviylashtirdi, unga Rossiyadan Shimoliy Amerikaga neft va gazni tashish uchun truba oʻtkazuvi tarmogʻini qoʻshdi (bu Rossiya oʻz eʼtiborini hali keng oʻzlashtirilmagan Sibir konlariga qaratganidan soʻng sodir boʻldi).  

Trans-global shosse – Frank Didik tomonidan taklif qilingan dunyoni barcha qitʼalarini bogʻlashi mumkin boʻlgan loyiha. Aslida, bu yangi shosse emas, balki mavjud yoʻllarni bitta tarmoqga standartlash va bogʻlashdir, hamda kerak boʻlgan joyda yangi yoʻl va tonnelarni qurish. Agar taklifni qachondir qabul qilishsa, moshinada butun dunyo boʻylab sayoxat qilish mumkin boʻladi. Yoʻllarni oʻzidan tashqari, Trans global shosse neft, gaz, suv va aloqa kabellari uchun truba oʻtkazuviga ega boʻladi. Didikni fikricha, bunday loyihani qurilishida yagona toʻsqinlik, bu turli qoʻshni mamlakatlar orasidagi nafrat, ular oʻz qoʻshni yoʻllar tarmogʻini qoʻllashdan bosh tortadilar.