Chet eldan uyga qaytyapsizmi? Bojsiz olib kirish normasi va bojxonada ortiqcha toʻlamaslik uchun 8 ta qoida
Oʻzbekistonga shaxsiy ehtiyoj uchun tovarni bojsiz olib kirish normasi transport turiga bogʻliq: samolyotda 1000 dollar, poyezdda 500 dollar, avtomobil va piyoda oʻtish punktlarida 300 dollargacha. Normadan oshgan qismi uchun yagona bojxona toʻlovi olinadi, Bojxona qoʻmitasi tushuntirishiga koʻra u 30 foiz, lekin har bir kilogramm uchun 3 dollardan kam emas. Samolyotda 3 kundan, quruqlikda 2 kundan kam chet elda boʻlgan boʻlsangiz, norma umuman qoʻllanmaydi. Bu normalar 2025-yil 1-maydan amal qiladi, undan oldin samolyotda 2000 dollar edi. 2025-yil noyabrdagi farmonda normalarni qayta koʻrib chiqish topshirilgan, shuning uchun safardan oldin lex.uz yoki Bojxona qoʻmitasi saytidan oxirgi tahrirni tekshirib oling. Quyida uyga sovgʻa bilan qaytayotganlar eng koʻp adashadigan joylar.

Oʻzbekistonga shaxsiy ehtiyoj uchun tovarni bojsiz olib kirish normasi transport turiga bogʻliq: samolyotda 1000 dollar, poyezdda 500 dollar, avtomobil va piyoda oʻtish punktlarida 300 dollargacha. Normadan oshgan qismi uchun yagona bojxona toʻlovi olinadi, Bojxona qoʻmitasi tushuntirishiga koʻra u 30 foiz, lekin har bir kilogramm uchun 3 dollardan kam emas. Samolyotda 3 kundan, quruqlikda 2 kundan kam chet elda boʻlgan boʻlsangiz, norma umuman qoʻllanmaydi.
Bu normalar 2025-yil 1-maydan amal qiladi, undan oldin samolyotda 2000 dollar edi. 2025-yil noyabrdagi farmonda normalarni qayta koʻrib chiqish topshirilgan, shuning uchun safardan oldin lex.uz yoki Bojxona qoʻmitasi saytidan oxirgi tahrirni tekshirib oling. Quyida uyga sovgʻa bilan qaytayotganlar eng koʻp adashadigan joylar.
Bojsiz norma qancha: transport turiga qarab
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 19-apreldagi 244-son qaroriga koʻra, jismoniy shaxslar uchun bojsiz olib kirish normasi quyidagicha:
- havo transportida: 1000 AQSH dollari;
- temir yoʻl va daryo transportida: 500 dollar;
- avtomobil va piyoda oʻtish punktlarida: 300 dollar;
- xalqaro kuryerlik joʻnatmalari: 200 dollar;
- xalqaro pochta joʻnatmalari: 100 dollar.
Muhim farq: norma kilogramm bilan emas, tovar qiymati bilan oʻlchanadi. 20 kilogramm sovgʻa ham, bitta qimmat telefon ham normani bir xil «yeydi». Shuning uchun sumkaga nima solishdan oldin, uning narxini chamalab qoʻyish foydali.
Poyezd va avtomobilda norma ancha past

Samolyot normasini eshitib, poyezdda ham 1000 dollarlik yuk olib kelish mumkin deb oʻylash oson. Aslida poyezdda norma 500 dollar, avtomobil yoki piyoda chegaradan oʻtsangiz, 300 dollar. Bir xil sumka samolyotda bojsiz oʻtib, avtobusda toʻlovga tushishi mumkin.
Yana bir qoida: Bojxona qoʻmitasi izohiga koʻra, avtomobil, poyezd yoki piyoda keluvchi konditsionerni bojsiz faqat olti oyda bir marta olib kira oladi. Agar bir kalendar oy ichida chegarani 3 va undan ortiq marta kesib oʻtsangiz, bojsiz normalar sizga umuman qoʻllanmaydi: bu qoida «tashmachilik», yaʼni boshqalarning yukini haq evaziga tashishga qarshi qoʻyilgan.
Oʻz holatingiz boʻyicha savol tugʻilsa, safardan oldin Bojxona qoʻmitasining 1108 telefon raqamiga qoʻngʻiroq qilib aniqlab oling: chegarada bahslashgandan koʻra bu ancha oson.
Normadan oshsa qancha toʻlaysiz: hisoblash misoli
Toʻlov butun yukdan emas, faqat normadan oshgan qismdan olinadi. Bojxona qoʻmitasi keltirgan misol: samolyotda 1500 dollarlik tovar olib kelsangiz, 1000 dollar bojsiz, toʻlov faqat qolgan 500 dollarga hisoblanadi. 30 foiz stavkada bu taxminan 150 dollar boʻladi.
Lekin «kilogramm uchun kamida 3 dollar» sharti arzon, ogʻir yukda ishlaydi. Masalan, 500 dollarlik ortiqcha qism 80 kilogramm kiyim boʻlsa, 30 foiz 150 dollar, kilogrammga hisoblaganda esa 240 dollar chiqadi va katta summa olinadi. Arzon kiyim-kechakni koʻp olib keladiganlar koʻpincha shu yerda kutilmagan toʻlovga duch keladi.
Toʻlashga pulingiz yetmasa, tovar oʻtish punktidagi vaqtinchalik saqlash omboriga qoldiriladi: 30 kun ichida toʻlab olib ketish yoki qayta chet elga chiqarish mumkin. Tovar qiymati chek, hisob-faktura kabi hujjatlar boʻyicha aniqlanadi, ular boʻlmasa, avval olib kirilgan shunday tovarlar narxi asos qilib olinadi. Shuning uchun cheklarni tashlab yubormang.
Qisqa safar tuzogʻi: 3 kun qoidasi
Eng kam biladigan qoida shu: samolyotda 3 kalendar kundan, poyezd, daryo yoki avtomobilda 2 kalendar kundan kam chet elda boʻlgan boʻlsangiz, bojsiz norma qoʻllanmaydi. Bunday holda toʻlov ortiqcha qismdan emas, tovarning toʻliq qiymatidan undiriladi.
Amalda bu nimani anglatadi? Dam olish kunlari ikki kechaga xorijga uchib, xarid qilib qaytsangiz, 300 dollarlik sovgʻa ham toʻlovga tushishi mumkin. Bu qoida 244-son qarorning 3-bandida yozilgan va 2025-yil 20-iyuldan amal qiladi.
Shuning uchun qisqa safarda katta xarid rejalashtirgan boʻlsangiz, sanalarni oldindan hisoblang yoki xaridni qaytish safariga moslang.
Alkogol, sigaret va atir: alohida limitlar

Qiymat normasidan tashqari, ayrim tovarlarga miqdor cheklovi ham bor. 244-son qarorning 1-ilovasiga koʻra bir kishi bojsiz olib kirishi mumkin:
- alkogolli ichimliklar, pivo ham: 2 litr;
- sigaret 200 dona yoki sigara 5 dona yoki tamaki 100 gramm (bittasini tanlash kerak);
- atir va tualet suvi: 3 dona, jami 300 ml dan oshmasin;
- biologik faol qoʻshimchalar: 10 xil nomgacha, har biridan bittadan, jami 3 kilogrammdan oshmasin.
Alkogol va tamakida normadan oshgan qism uchun yagona toʻlov ikki baravar miqdorda olinadi. 21 yoshga toʻlmaganlar alkogol va tamaki mahsulotlarini olib kira olmaydi, ularni pochta yoki kuryer orqali yuborish ham mumkin emas. Duty free doʻkonida «arzon» deb toʻrt shisha atir olsangiz, toʻrtinchisi uchun toʻlashingiz kerak boʻladi.
Texnika olib kelsangiz: chekni saqlang

244-son qarorning 4-ilovasida bojxona qiymati va miqdori alohida nazorat qilinadigan tovarlar roʻyxati bor, unga televizor, noutbuk, planshet va monitorlar ham kiradi. Bu tovarlar deklaratsiyada koʻrsatilgan qiymat oxirgi 90 kunda rasmiylashtirilgan shunday tovarlarning oʻrtacha narxining kamida 80 foizi boʻlsagina rasmiylashtiriladi.
Oddiy tilda: «noutbukni 200 dollarga oldim» deb yozsangiz-u, shu modelning oʻrtacha narxi 600 dollar boʻlsa, qiymat qabul qilinmaydi. Haqiqiy narxni yozing va xarid chekini telefoningizga suratga olib qoʻying.
Bir xil modeldan bir nechta dona olib kelsangiz, bojxona buni shaxsiy ehtiyoj emas, tijorat maqsadi deb baholashi mumkin: Bojxona qoʻmitasi «shaxsiy ehtiyoj niqobi ostida» tijorat tovarlari olib kirilishiga qarshi kurashayotganini ochiq aytgan.
Qaytishda Oʻzbekistondan nimani olib chiqish mumkin

Uydan chet elga qaytayotganda koʻpchilik sumkaga guruch, goʻsht, quruq meva soladi. 244-son qarorning 2-ilovasida bir kishi olib chiqishi mumkin boʻlgan oziq-ovqat normalari belgilangan:
- guruch: 3 kg;
- non mahsulotlari: 5 kg;
- goʻsht: 2 kg;
- shakar: 2 kg;
- oʻsimlik yogʻi: 2 kg;
- yangi yoki quritilgan meva, sabzavot, uzum, poliz va dukkakli ekinlar: 40 kg.
Bu Oʻzbekistondan chiqish qoidasi, xolos. Siz boradigan davlatning oʻz qoidalari bor: koʻp mamlakatlar goʻsht va sut mahsulotlarini yoʻlovchi yukida kiritishni cheklaydi yoki taqiqlaydi. Uchishdan oldin oʻsha davlat bojxonasining rasmiy saytini yoki Oʻzbekiston konsulligi sahifasini tekshiring, aks holda sovgʻa aeroportda qolib ketishi mumkin.
Chegaradan oldin: qisqa nazorat roʻyxati
Uyga qaytishdan bir kun oldin quyidagilarni tekshirib chiqing:
- Xaridlarni sanab, umumiy qiymatini transport turingiz normasi bilan solishtiring.
- Chet elda necha kalendar kun boʻlganingizni hisoblang: samolyotda kamida 3, quruqlikda kamida 2.
- Atir, alkogol va sigaret sonini alohida tekshiring.
- Texnika va qimmat buyumlarning cheklarini telefonda saqlang.
- Katta miqdorda naqd pul olib oʻtsangiz, deklaratsiya qoidalarini Bojxona qoʻmitasi saytidan oldindan oʻqing: bu qoidalar soʻnggi yillarda bir necha bor oʻzgargan.
- Dori olib ketayotgan boʻlsangiz, ularni asl qadoqda va retsept bilan olib yuring, boradigan davlatdagi cheklovlarni oldindan aniqlang.
Kuryer orqali buyurtma qilsangiz, Bojxona qoʻmitasining «E-tijorat» ilovasida JShShIR raqamingizga qancha joʻnatma rasmiylashtirilganini koʻrish mumkin. Begona joʻnatma sizning nomingizdan oʻtgan boʻlsa, shu yerda xabar berasiz. Bu oylik 200 dollarlik kuryerlik normangizdan boshqalar foydalanib qoʻymasligi uchun foydali.
Koʻp soʻraladigan savollar
Samolyotda qancha tovarni bojsiz olib kirish mumkin?
1000 dollargacha qiymatdagi shaxsiy ehtiyoj uchun tovarlar, lekin chet elda kamida 3 kalendar kun boʻlgan boʻlsangiz.
Normadan oshsa butun yuk uchun toʻlanadimi?
Yoʻq, faqat oshgan qism uchun: 30 foiz, lekin kilogramm uchun kamida 3 dollar. Qisqa safarda esa toʻlov toʻliq qiymatdan olinadi.
Necha shisha atir olib kirish mumkin?
3 dona, jami 300 ml gacha. Alkogol 2 litr, sigaret 200 dona.
Oʻzbekistondan qancha goʻsht va guruch olib chiqsa boʻladi?
Bir kishiga goʻsht 2 kg, guruch 3 kg, meva va sabzavot 40 kg gacha. Boradigan davlat qoidalarini alohida tekshiring.
Mavzuga oid: Turli mamlakatlar, turli qoidalar: Suvenir olib chiqayotib, qamoqqa tushmaslik uchun maslahatlar. · Sayohatga chiqishdan oldin tekshirish kerak boʻlgan 10 ta narsa
Manbalar
- Vazirlar Mahkamasining 19.04.2025 dagi 244-son qarori (lex.uz)
- Bojxona qoʻmitasi bojsiz norma haqida savollarga javob berdi (Spot.uz)
- Bojsiz olib kirish normalari qayta koʻrib chiqiladi, PF-231 farmoni (Gazeta.uz)
Maʼlumotlar tekshirilgan: 2026-yil noyabr.
Odam.uz tahririyati. Har bir maqolani odam tekshiradi va sodda, jonli oʻzbek tilida yozamiz. Maqsadimiz - foydali boʻlish va vaqtingizni behuda sarflamaslik.



