Choy haqida qiziqarli faktlar
Biz kuniga necha piyola choy ichamiz — sanab ham koʻrmaymiz. Choy paketchasi tasodifan, muzdek choy esa jazirama tufayli paydo boʻlganini bilarmidingiz? Quyida choy tarixidan qiziq faktlar.
Qora, yashil va oq choy — bitta oʻsimlikdan
Qora, yashil, oq va ulun (oolong) choylarning hammasi bitta oʻsimlik — Camellia sinensis bargidan tayyorlanadi. Farq barg qachon terilgani va qanday qayta ishlanganida. Yashil choy barglari quritiladi, lekin fermentatsiyaga yoʻl qoʻyilmaydi. Qora choy esa toʻliq fermentatsiyadan oʻtadi, shuning uchun toʻq rangga kiradi.
Choyni imperator „kashf qilgan“
Afsonaga koʻra, miloddan avvalgi 2737-yilda Xitoy imperatori Shen Nung daraxt soyasida dam olayotgan ekan. Qaynagan suvli idishiga bir nechta barg tushadi, suv rangi oʻzgarib, xushboʻy hid taratadi. Imperator tatib koʻradi — taʼmi ham, tetiklashtirishi ham yoqadi.
Choy paketchasi — tasodif mahsuli
1908-yilda Nyu-Yorklik savdogar Tomas Sallivan mijozlariga choy namunasini kichik shoyi xaltachalarda joʻnatgan. Mijozlar choyni xaltadan boʻshatib oʻtirmay, toʻgʻridan-toʻgʻri qaynoq suvga solib yuborishgan. Shunday qilib choy paketchasi tugʻildi.
Inglizlarning „besh choyi“ ochlikdan boshlangan
1840-yillarda Bedford gersoginyasi Anna Mariya tushlik bilan kechki ovqat orasida qorni ochib qolaverardi. U xonasiga choy va yengil tamaddi keltirishni buyurdi. Bu odat avval saroy xonimlariga, keyin butun Angliyaga yoyildi.
Muzdek choyni jazirama „ixtiro qildi“
1904-yilda Sent-Luisdagi Butunjahon koʻrgazmasida savdogar Richard Blechinden issiq choyini sotolmay qoldi — havo juda issiq edi. U choyni muzli stakanlarga quyib sota boshladi. Mehmonlarga yoqdi va muzdek choy tezda butun AQShga tarqaldi.
Choy ham „eskiradi“
Quruq choy buzilmaydi deb oʻylashadi, lekin vaqt oʻtib hidi va taʼmi yoʻqoladi. Yashil choy olti oydan bir yilgacha, qora choy ikki yilgacha yaxshi turadi — faqat havo kirmaydigan idishda.
Koʻp beriladigan savollar
Choyda kofein bormi?
Ha. Lekin u qahvadagidek keskin emas, yumshoqroq taʼsir qiladi.
Qaysi davlat eng koʻp choy ichadi?
Jon boshiga hisoblaganda — Turkiya.
Koʻk choy ozishga yordam beradimi?
Koʻk choy moddalar almashinuvini biroz tezlashtirishi mumkin, lekin oʻzi yogʻni „eritmaydi“. Ozish uchun asosiysi — ovqatlanish va harakat.
Odam.uz tahririyati. Har bir maqolani odam tekshiradi va sodda, jonli oʻzbek tilida yozamiz. Maqsadimiz - foydali boʻlish va vaqtingizni behuda sarflamaslik.
