Qiziqarli faktlar: Qadimgi maya sivilizatsiyasi haqida siz bilmagan 10 ta faktlar

Shunday qilib, Mayalarda qurbon boʻlish katta sharaf hisoblanardi - bu kinson xudolarga xabarchi edi. Qurbon boʻlishga hammadan ham koʻproq kim mos kelishini va qurbonlik qachon qilinishini aniq bilish uchun astronomlar va matematiklar taqvimdan foydalanishgan. Shuning uchun qurbonlar sifatida qoʻshni qabilalarning aholisi emas, balki har doim maya hisoblanar edi.

Mayalarda vulqonli oynadan tayyorlangan asboblar yordamida dunyoning eng murakkab operatsiyalarini amalga oshirgan jarrohlar ham boʻlgan. Aslida, Mayalarning baʼzi toshli asboblari zamonaviy metall asboblarga qaraganda ancha rivojlangan.

Ular keng burunli, toʻla labli va ogʻir koʻz qovoqli odamlar sifatida tasvirlangan. Bibliya migratsiya nazariyasi tarafdorlari bu Olmeklarning Afrikadan kelganliklaridan dalolat beradi deb hisoblashgan. Amerikada ular taxminan 13 asr yashashgan va keyin yoʻqolgan. Mayadan qolgan eng qadimgi qoldiqlarning yoshi yetti ming yilga teng.

Al-Karakol, Rasadxona sifatida koʻproq tanilgan. Taxminan 15 metr balandlikdagi, koʻp sonli derazali minora, sizga mavsumiy tenglik va kunduzgi quyoshni kuzatish imkonini beradi. Bino Venera orbitasiga yoʻnaltirilgan - yorqin sayyora Maya uchun katta ahamiyatga ega boʻlgan va ularning muqaddas kalendarini Tszolkin ham Venera harakati asosida qurilgan, deb ishoniladi. Maya kalendariga koʻra, bayramlar, ekinlar, qurbonliklar va urushlar uchun vaqt belgilanardi.

Gibsonning maya-vahshiylari ayollarni qullikka sotadi, va erkak asirlarni qurbonlikka berishadi. Biroq, Maya odatda qullik bilan shugʻullanganliklari yoki hech boʻlmaganda mahbuslarni saqlab kelganliklari (urush davrida albatta hisoblanmaydi) haqida dalillar yoʻq. Gibson filmida djunglilar ichidan chiqqan zaif aybsiz hindular, ular oxir oqibat kelib tushgan Buyuk Mayya shahri haqida umuman bilishmagan. Ammo Mayya madaniyatining gullab-yashnashi vaqtida, atrofdagi oʻrmonlarning barcha aholisi shahar-davlat tomonidan boshqarilgan, garchi ular mustaqilligini saqlab kelishgan.
Ammo Gibson bir narsada haq edi: ispaniyalik konkistadorlar Meksikaga kelganlarida Mayalar oʻsha yerda yashaganlar, ammo urushish yoki shaharlarni qurishni istamaganlar – bu sivilizatsiya buzilishiga olib kelgan.

Kodeksning izohlaridan birida yozilishicha, Maya hozirgi paytda (va ularning gullab-yashnashi paytida ham) suv ostida yashirib qolgan joydan kelganlar va hatto, ular Atlantida bolalari degan xato fikrga ham kelingan.
Albatta, Atlantida deb sal boʻrttirib aytilgan. Ammo olimlar yaqinda okean tubida qadimgi Maya shaharlari qoldiqlari boʻlishi mumkin boʻlgan narsalarni topishdi. Shaharlarning yoshi va kataklizmning sababi aniqlay olinmagan.

Kalendarlarning boshlanishi yoki oxiri yoʻq edi - Maya uchun vaqt aylanma boʻlgan, hamma narsa qayta va qayta takrorlangan. "Yil oxiri" kabi tushunchalar, ular uchun mavjud emas edi - faqat sayyoralar davrining ritmi bor edi.

"Sport formasi" shlemdan, tizza va qoʻllar uchun himoya vositalaridan iborat boʻlgan. Kauchukdan qilingan toʻpni baʼzan yer ustidan olti metrdan oshiqroq masofada osiltirib qoʻyilgan halqaga tashlash kerak edi. Buning uchun yelkalarni, oyoqlarni yoki sonlarni ishlatish kerak boʻlgan. Yutqazganlarga jarima - yutqazganlarni qurbon qilish. Garchi, biz avval aytganimizdek, qurbonlik bu shunchaki osmonga chipta edi, shuning uchun bu oʻyinda yutqazganlar boʻlmagan.

Haqiqatda maʼlum narsa shu-ki, 1524 yilda Maya kichik qishloq xoʻjalik jamoatlarini shakllantira boshlaganlar va shaharlarni tark etganlar. Ularning avlodlari hali ham bizga yaqin yashashadi, lekin ular oʻz xalqlarining oʻtmishi haqida hech narsa eslashmaydi. Agar eslarida boʻlsada, buni sir saqlasalar kerak.