Qiziqarli sayohat: Sayohlarni plyajda aldash yoʻllari, oddiylari va unchalik oddiy boʻlmaganlari

Vaqt toʻxtab qoladi. Ozodlikni chorlovchi esi, muloyim quyosh va qirgʻoqqa uriladigan dengiz toʻlqinlari yumushlar haqida unutishga olib keladi… Extiyotkorlik haqida ham. Aynan shu lahzada beparvo sayohni turli firibgarlar kutib turishadi, va bu hodisa qanday davlat yoki kontinentligiga bogʻliq emas, faqatgina qayerdadir ular koʻp, qayerdadir kamroq. 

Maymuncha bilan rasm, qumdan qasr, akvabayk, hoʻrozqant – yana qanday suv osti toshlar taʼtilni buzishi mumkin, hattoki juda qimmatga tushishi mumkin. 

Shu mavzuda gap ketadi...

«Pahlava-a, pirojki, qaynatilgan juhori-i! Ka-a-atta qayna-tilga-an qisqichbaqalar! - charchagan dam oluvchilar shezlonglarini ustidagi savdogarlarni chaqiriqlari havoni yorib chiqadi shunday hirahandonnki, ortidan ketayotgan arilar singari. Qatorlar orasidan oʻtib, ular shundoqqina quloqlarga baqirishadi, oyoqlarni bosadi va juda ham gʻashga tegadi.

Aql bilan ish tuting!

Plyajdagi fastfudni sotib olish – juda havfli ish: sizga kechagi juhori va “ikkinchi navli” goʻshtli pirojkini sotib yuborishlari mumkin, shunday jaziramada baliq yoki qishqichbaqalar bilan nima boʻlishi mumkinligini, tekshirmaganingiz maqul.

Hind plyajlarida dam olayotgan sayohlarni quloqlarida qoʻrqinchli kir shundoq oʻsib ketadi. Har qale aynan shunga sizni arvoqqina odam ishontirmoqchi boʻladi, siz qumda dam olayotganingizda qulogʻingizga qorquv bilan koʻrsatib. 

Agar anqayib qolsangiz, u ustalik bilan sizning qulogʻingizga uzun tayoqchani kirgizib, quloq kirini chiqaradi (albatta oldindan tayorlanganni) va shu plyajni oʻzida gigienik muolajani oʻtkazishni taklif qiladi. Bunday hizmatdan bosh tortish qiyin: fuqaro juda ham tirishqoq. Jarayondan soʻng sizdan kamida uch yuz rupiya toʻlash talab qilinadi, bu deyarli 45 000 soʻmga toʻgʻri keladi.

Rozi boʻlmang!

Bunday holatga tushib qolgan sayohlar, tozaluvchiga 10-20 rupiya berishadi, hirahandom hizmatdan halos boʻlish uchun.

Bazida pulga tushib qolish yollarga plyajda soyabon qoldirish, yoqimtoy notanish qiz bilan gaplashish yoki dush ostida olma yuvish boʻlishi mumkin.

Italiyada quyosh ostidan joy buyurtirish taqiqlanadi, qumda sochiq, soyabon yoki stul qoldirib. Narsalaringizni qaytarib olishingiz uchun, davlat byudjetini €200ga toʻldirishingizga toʻgʻri keladi.  

Ispaniyada plyajga uy hayvonlarini olish mumkin emas – qadrdon kuchukcha bilan dam olish €1500ga tushadi.

Janubiy Yevropani tajribasidan kelib chiqib, Abhaziya hukumati plyajdan tashqarida kupalnik kiyishgani uchun jarimaga solishadi, BAAda ayollarda ochiq kupalniklar taqiqlangan – dengizda mahsus libosda choʻmilishga toʻgʻri keladi, aks holda nafaqat jarima toʻlashga toʻgʻri keladi, balki qamoqqa tushib qolish ham mumkin.  Bundan tashqari BAA plyajlarida chekish, spirtli ichimliklar ichish va qarama qarshi jinsga ortiqcha qiziqish bildirish mumkin emas. Plyajda jinsiy aloqa qilish jarima bilan jazolanadi va qamoq jazoga tortiladi, nafaqat arab davlatlarda, balki Turkiya, Gretsiya, Tailand, Italiya va Ispaniyada.

Venetsiya hukumati hammadan ham oʻzib ketdi – ular qumdan qasr qurishni taqiqlashdi: bunga amal qilmasangiz €250 toʻlaysiz. Bunday qaltis choralar sababi, qumdan yasalgan inshootlar qutqaruvchilar ishiga va shoshilinch yordam koʻrsatishga halaqit beradi, ayrim plyajda dam oluvchilarni shikoyatlariga koʻra, qasrlar dengizga boʻlgan manzarani toʻsib turadi. Huddi shunday taqiq Ispaniya va Germaniyani plyajlarida amalda. Lekin nemislar qoidalarni yumshatgan: qumli haykallarni boʻyi 20 smdan ortmashi kerak.

Fotoapparatlar bilan uddaburon odamlar hamma joyda bor – qoradengiz sohilidan Janubiy-Sharqiy Osiyogacha. Kabutar, maymuncha yoki kichkina timsoq bilan bolakay – bu shunday yoqimliki! Bolaning onasi hursandchilik bilan tomosha qilayotganida, unga bolasi kabutar qanoti yoki oyogʻini shikastlab qoʻydi deb habar berishadi, bu qush esa juda ham noyobligini aytishadi va uning davolash uchun hozir $100 berishi kerak ekanligini. Yoki yanada boshqacha hisob-kitob: sizga bitta rasm uchun narhni aytadi, soʻngra esa joyida beshta yoki oʻnta rasmni chiqarib beradi, va hammasiga toʻlash kerak ekanligini aytadi. Turli liboslardagi animatorlar esa sizning telefongizdan selfi olishga ham tayyorlar. Soʻngra esa u Mikki Mausni qoʻlida boʻladi, pulini toʻlamaguningizcha.

Moviy dengiz, mayin shaboda, oq qumli plyaj – va shu vaqtda sizning yelkangizga mayin ayol qoʻllari tushadi, yoqimli ovoz esa massaj qabul qilishni sovgʻa tariqasida taklif qiladi. Rad etish noqulay, va buni istamaysiz ham. Shavqatsiz haqiqat muolaja tugashi bilan oʻzi haqida eslatadi – massaj pullik, va uning narhi ham shahardagilardan besh barobar qimmat, masalan soatiga 250 000 rupiya (150 000 soʻm) Balida. Bu yerda bundan ham oshkor usulni qoʻllashadi -  dam olayotganlar ortidan yurib massajga undaydi. Sifatni hech kim kafolatlamaydi – malakali massajchi oson pul topish maqsadida plyajga bormasa kerak.  

Boʻsh kelmang! Shunday boʻlishi  mumkinki bundan keyin asoratlarni manual terapevtda davolashga toʻgʻri keldi.

Tailand kurortlarida (balki nafaqat u yerda) dam olovchilaridan pul olishni ajoyib usulini qoʻllashadi -  suv mototsiklarni ijarasida aldov. Skuterni ijaraga olish unchalik qiyin emas – toʻla va zavqlan. Sayoh hursandchilik bilan moviy uzoqlikdan qaytib kelayotganida, gidrotsiklni egasi qabul qilayotib qoʻllarini siltay boshlaydi, korpusdagi shilingan joyini koʻrsatib va juda muhim boʻlgan extiyot qismi yoqligini aytib (anchadan beri yoʻq boʻlgan). Dod solayotgandi $500 miqdoridagi pul tinchitishi mumkin. Oʻylash uchun vaqt deyarli yoʻq, vaziyat qaltis boʻlib ketmoqda, atrofda  mahalliy aholi toʻplanmoqda, toʻplanishni boshlashmoqda, yanada balandroq ovozda baqirishmoqda, yanada yaqinroq kelishmoqda, qoʻllarini siltashmoqda… Baʼzida bu fitnada hattoki politsiya ham ishtirok etadi (huquq-tartib hodimlari kelishuvni taklif qilishadi, chegirma bilan toʻlovni amalga oshirib). Albatta skuterni rasmga olish mumkin, unda dengizga borishdan avval, lekin bu ham havfsizlik kafolati emas.

Turli hil mayda-chuyda sotuvchilari anchadan beri plyaj peyzajini bir qismi boʻlib qolgan, ularda noyob qobiliyat bor – sizga shunday narsani sotib yuboradiki, sizda uni aniq sotib olish niyatingiz yoʻq edi. Goa plyajlaridan barabanlar va Tailanddan yogʻoch qurbaqalari keyinchalik tokchada chang bosib tursa, Nil timsoqlari va Misrdan boshqa turli suvenirlar qalbaki boʻlib chiqadi, chunki haqiqiy chigʻanoqlar, marjonlar va timsoqlar tulumini bu davlatdan olib chiqish taqiqlanadi. Chegarada uni haqiqiyligini hech kimni aniqlamaydi, lekin musodara qilish va juda katta jarima boʻlishi tayin. Boshqa janubiy davlatlardan ham ulkan rakushkalarni olib chiqish havfli, shu jumladan Karib orollaridan: jarimalar $500 gacha boradi.