Dunyo xaritasiga qoʻshilolmayotgan, yettita Yevropa davlatlari

Yangi slovenlik sanʼati nomli davlat 1991 yilda, huddi shu nomli norasmiy tashkilotdan paydo boʻldi, u esa oʻz navbatida, yeti yil avval slovenlik musiqali guruh Laibach tomonidan yaratilgan edi. Yangi slovenlik sanʼatiga jismonan tashrif buyurishni ilojisi yoʻq, chunki uni haritada oʻz nuqtasi yoʻq, lekin uni fuqarosi boʻlish va hattoki pasport olish mumkin. Taʼkidlanishicha, hozirda Yangi slovenlik sanʼatida Vatikandan koʻra koʻproq fuqaro bor.

Bu esa eng kichkina virtual davlat, uning diametri atiga 7,68 metrni tashkil qiladi – chunki uni baʼrisi, mahalliy rassomga tegishli boʻlgan bitta yagona yumaloq binoga joylashgan. Unda avstriyalik hukumat bilan kelishmovchiliklar yuzaga keldi – u uy qurishni hohlagan, hukumat esa bunga ruhsat berishni hohlamagan. Natijada uy qurildi va mustaqil davlat boʻlib eʼlon qilindi – Kugelmugel Respublikasi. Bu 1984 yilda sodir boʻldi. Rassom soliq toʻlashdan bosh tortgan va hattoki oʻz markalarini bosmoqni boshlagan, buning uchun qamoqqa tushishiga oz qoldi – uni faqatgina Avstriya prezidentini oʻzini afv etishi saqlab qoldi. Uyni natijada musodara qilishdi, Venadagi bogʻga koʻchirishdi va sayohatchilar uchun diqqatga sazovar joyga aylantirishdi.

Italiyalik havoda nimadir bor… Bu italiyalik hududdagi ekoqishloqcha boshlanishiga oʻzini respubilka deb eʼlon qilgan, soʻngra esa butun mustaqil millat deb. Uning hukumati va fuqarolari hisoblashadiki, Alkatras bahtli kelajak yoʻlida deb, unda eng muhimi fahr va oʻzaro hurmat. Farogʻatga yetishishga, sayohlarni qoʻpollikcha hoholab kulishlari halaqit bersa kerak.

Boshqa erkin italiyalik shaharlardan ilhomlanib, bu Florensiya yonidagi mittigina “davlat” oʻz mustaqilligini 1996 yilda eʼlon qilgan. Yangi hukumat qilgan birinchi narsa – barcha zamoniya narsani taqiqladi, shular ichida televideniye, kompyuterlar va hattoki asfaltni. Bundan tashqari, qishloqchada printsip jihatidan faqatgina toskanlik tilda gaplashishadi. Ajoyib sayohlik attraktsion.

Shimoliy dengizdagi sobiq neft platformasida davlat qurish mumkinmi? Isteʼfoga chiqqan britaniyalik mayor Peddi Roem Beyts 1967 yilda habar qildiki, bu platformani barcha huquqlarga ekanligini, Buyuk Britaniya qirgʻoqlaridan 20 kilometrga. Shu paytdan boshlab avval oʻzi, soʻngra esa uning oilasi kurash olib borishmoqda, davlat (knyazlik) rostdan ham toʻlaqon davlat birligi boʻlishi uchun. Silendga sayohlik marshrutlari afsuski hozirgacha yoʻlga qoʻyilmagan.

Ujupis – bu eski shaharcha Vilnyus oldidagi kvartal,  mustaqilligini 1997 yilda eʼlon qildi. 12 kishilik armiyasi bor va 320ta davlatda elchisi bor mamlakat mustaqillik kunini 1 aprel kuni nishonlaydi. Hazilga aslo oʻrin yoʻq – davlatda oʻzining pul birligi, gimn va bojhonasi bor.

Oʻrta asrlarda bu italiyanlik qishloqcha rostdan ham haqiqiy feodallik knyajestvo boʻlishi mumkin edi – shu vaqtdagi koʻplab boshqalar kabi. Davlatday oʻz huquqi va eʼtirofini mamlakat 1729 yilda yoʻqotgan. 1963 yilda esa aholisiga shunday fikr keldiki, Italiya hech qachon oʻz tarkibiga Seborgani kirishini toʻgʻri rasmiylashtirmagan deb, shuning uchun bu knyajestvo mustaqil “boʻlishi kerak”. Agar boʻlishi kerak boʻlsa, demak boʻladi – qishloq mustaqilligi haqida eʼlon qildi, va shuning bilan sayohlar eʼtiborini tortdi. Lekin, rasmiy Rim bu bayonotni hech qachon jiddiy qabul qilmagan.