Sirli Moʻgʻul diyori haqidagi qiziqarli faktlar

Zamonaviy odamlarning ajdodlari miloddan avvalgi 85 ming yilga yaqin zamonaviy Moʻgʻuliston hududiga joylashdilar.

Miloddan avvalgi 200 yildan koʻproq vaqt mobaynida Moʻgʻulistonda koʻchmanchilardan iborat birinchi imperiya - Xunlar imperiyasi paydo boʻldi.

Moʻgʻullar hukmdori Chingizxon XIII asrda ulkan imperiyani yaratishga muvaffaq boʻldi, u qoʻshni hudud tomonidan hajmi jihatidan hali oshib ulgurmagan. Davlat aynan uning koʻlami tufayli qulab tushdi - Kiyev Rusidan Koreyagacha choʻzilgan imperiya tarkibida umuman hech qanday aloqasi boʻlmagan juda xilma-xil xalqlar bor edi.

Chingizxon 25 yil ichida 400 yil davomida Rim imperiyasi askarlariga qaraganda koʻproq yerlarni va xalqlarni bosib olishga muvaffaq boʻldi.

Chingizxon qayerga dafn etilganini hech kim bilmaydi. Moʻgʻulistonda sakkiz yuz askar moʻgʻul hukmdorining dafn marosimida boʻlgan bir necha ming odamni oʻldirganligi haqida afsonalar mavjud. Keyin askarlar oʻz joniga qasd qildilar, shunda sirni ochadigan hech kim qolmadi.

Moʻgʻuliston dunyodagi eng issiq uchinchi choʻl – Gobiga ega, uni moʻgʻullar landshaftning ranglari turlicha boʻlganligi sababli Qora, Qizil va Sariq ranglarga ajratadilar.

Moʻgʻulistonda odatiy manzillar mavjud emas, chunki vaqtinchalik aholi punktlarining koʻpligi sababli shaharlar va koʻchalar doimiy ravishda oʻz shakllarini oʻzgartirmoqda. Mamlakat rasmiylari ushbu muammoni Universal manzillar tizimini qoʻllash orqali hal qildilar - bu butun aholi punktlariga va ularda joylashgan alohida obʼektlarga manzillarni belgilashga imkon beradi. Koʻcha nomlari va uy raqamlari oʻrniga bir qator harflar va raqamlardan foydalaniladi. Belgilangan obʼekt qancha kichik boʻlsa, uning manzili shunchalik uzoqroq boʻladi - u shahar, koʻchalar va nihoyat, maʼlum bir bino kodlarini oʻz ichiga oladi.

Moʻgʻulistonda koʻchmanchi bolalar uchun maxsus maktab-internatlar mavjud, shu tufayli mamlakat aholisining atigi 2 foizi savodsiz boʻlib qolmoqda. Bu juda taʼsirli koʻrsatkich - masalan, Afrikada biron bir mamlakat xuddi shunday yutuq bilan maqtana olmaydi.

Ulan-Bator dunyodagi eng sovuq poytaxtdir. U yerda oʻrtacha yillik harorat boshqa joylardan pastroq, qishda esa Moskva yoki Xelsinkiga qaraganda sovuqroq.

Moʻgʻuliston - dengizga yoki okeanga chiqish yoʻllari bilan dunyodagi Qozogʻistondan keyin ikkinchi oʻrinda turadi.

Moʻgʻullarning asosiy bayrami Tsagan Sar - bular ham qadimgi yilni oy taqvimi boʻyicha kutib olishga hamda kelayotgan bahorni kutib olishga bagʻishlangan bayramlaridir.

Chingizxon jangovar otda tasvirlangan dunyodagi eng katta chavandoz haykali poytaxtdan 54 kilometr uzoqlikda oʻrnatilgan. Yodgorlik shunchalik kattaki, otning boshida kuzatuv maydonchasi bor, u yerdan ajoyib koʻrinish ochiladi. Oʻn metrlik poydevorni hisobga olmaganda, Chingʻizxonning haykali balandligi 40 metrni tashkil etadi.

Moʻgʻullar nuqtai nazaridan yulduzlarning uchishi birovning oʻlimi belgisidir,shuning uchun ular yulduz uchgan chogʻda duo qilib pichirlashadi.

Moʻgʻulistonda siz uyda hushtak chalishingiz mumkin emas, chunki mahalliy eʼtiqodlarga koʻra hushtak yovuz ruhlarni uyingizga chaqiradi.

Moʻgʻuliston hududi boʻyicha dunyoda 19-oʻrinni egallaydi, ammo shu bilan birga, mamlakatda atigi 2,8 million kishi bor.

Moʻgʻullar sayohatchilarni sut, bir chimdim tuz va iliq choy bilan siylashga tayyor- bular mahalliy mehmondoʻstlik odatlaridir.

Moʻgʻulistonda eng mashhur sport turlaridan biri bu bex deb nomlangan mahalliy kurashdir. Kurashchilar maydonga koʻkragini ochiq qoldiradigan maxsus liboslarda kirishadi. Ularning soʻzlariga koʻra, bir paytlar ayol musobaqa gʻolibi boʻlgan va bunday kiyim ishtirokchilarning erkak ekanligini kafolatlaydi.

Moʻgʻuliston har yili "Ming tuya" festivalini oʻtkazadi. Hozirgi kunda ikki oʻrkachli baqtriya tuyalari faqat Moʻgʻulistonda va Xitoyning bir viloyatida uchraydi.