Nomingizga kredit olinishini qanday taqiqlash mumkin: «Kreditga taqiq», Freeze va Kredit-xabarnoma
Nomingizga begona odam kredit yoki mikroqarz rasmiylashtirishini toʻxtatishning eng oson yoʻli - «Kreditga taqiq» xizmati. U bepul, my.gov.uz portali yoki KATM kredit byurosi orqali bir necha daqiqada yoqiladi va shu zahoti kuchga kiradi. Quyida taqiq qanday ishlashi, uni pullik Freeze xizmatidan nimasi bilan farq qilishi, nomingizga yozilgan kreditdan qanday tez xabar topish va kredit oʻzingizga kerak boʻlib qolsa nima qilish kerakligini qadam-baqadam tushuntiramiz.

Nomingizga begona odam kredit yoki mikroqarz rasmiylashtirishini toʻxtatishning eng oson yoʻli - «Kreditga taqiq» xizmati. U bepul, my.gov.uz portali yoki KATM kredit byurosi orqali bir necha daqiqada yoqiladi va shu zahoti kuchga kiradi.
Quyida taqiq qanday ishlashi, uni pullik Freeze xizmatidan nimasi bilan farq qilishi, nomingizga yozilgan kreditdan qanday tez xabar topish va kredit oʻzingizga kerak boʻlib qolsa nima qilish kerakligini qadam-baqadam tushuntiramiz.
Kreditga taqiq nima va u nimadan himoya qiladi
«Kreditga taqiq» - bu oʻzingiz oʻzingizga qoʻyadigan cheklov. Uni yoqqaningizdan keyin ismingiz «Kredit bitimlarini tuzish taqiqlangan shaxslar» reyestriga kiritiladi. Banklar, mikromoliya tashkilotlari va boshqa rasmiy kreditorlar qarz berishdan oldin shu reyestrni tekshirishi shart.
Bu nimadan asraydi? Firibgarlar pasport surati, telefoningizga kelgan SMS-kod yoki oʻgʻirlangan maʼlumotlar orqali sizning nomingizga onlayn mikroqarz olishga urinishadi. Taqiq yoqilgan boʻlsa, bunday ariza tizimning oʻzida rad etiladi: kim, qayerdan va qaysi ilova orqali ariza bergani muhim emas. Odatiy holat: siz bexabar qolasiz, bir necha oydan keyin esa toʻlanmagan qarz haqida qoʻngʻiroq keladi va kredit tarixingiz buziladi. Taqiq aynan shu vaziyatning oldini oladi.
Xizmat 2025-yil 6-iyundan ishlaydi va tez ommalashdi. KATM kredit byurosi maʼlumotiga koʻra, 2026-yil 1-oktabr holatiga 2 841 475 kishi oʻz nomiga kredit olishni taqiqlab qoʻygan, bu bir yil oldingidan taxminan 19 baravar koʻp. Eng faol guruh - 26-35 yoshdagilar.
Qonun nima deydi: taqiqni buzgan kreditor qarzni sizdan talab qila olmaydi

Taqiq oddiy bank xizmati emas, uning ortida qonun turibdi. 2025-yil 4-martdagi OʻRQ-1043-son Qonun bilan «Kredit axboroti almashinuvi toʻgʻrisida»gi qonunga oʻzgartish kiritilgan va u 2025-yil 6-iyundan kuchga kirgan.
Eng muhim jihati: agar bank yoki boshqa kreditor reyestrni tekshirmasdan, taqiqqa qaramay sizning nomingizga kredit bersa, bu bitim uchun javobgarlik toʻliq oʻsha tashkilot zimmasida qoladi. Kreditor pulni sizdan qaytarishni talab qilish huquqini yoʻqotadi.
Demak, taqiq faqat ogohlantirish emas, balki pulingizni himoya qiladigan huquqiy dalil hamdir. Shu sababli taqiqni yoqqaningizni tasdiqlovchi maʼlumotni (ekran surati yoki xabarnoma) saqlab qoʻyish foydali.
Taqiqni qanday qoʻyish mumkin: 3 ta yoʻl

Taqiq bepul va hech qanday hujjat talab qilinmaydi, faqat shaxsingiz tasdiqlanishi kerak. Qulay yoʻlni tanlang:
- my.gov.uz portali yoki MyGov mobil ilovasi: OneID orqali kiring, «Kredit bitimini tuzishga taqiq qoʻyish» xizmatini toping va arizani tasdiqlang.
- KATM kredit byurosining sayti: xizmat bevosita kredit byurosi orqali ham yoqiladi.
- Davlat xizmatlari markazi: internetdan foydalanish qiyin boʻlsa, pasport bilan borib, joyida ariza toʻldirish mumkin.
Taqiq ariza berilgan zahoti reyestrga yoziladi. Keksa ota-onangiz yoki onlayn xizmatlardan kam foydalanadigan yaqinlaringiz uchun bu ayniqsa foydali: firibgarlar koʻpincha aynan ularning maʼlumotlaridan foydalanishga urinadi. Faqat arizani ularning oʻz OneID akkaunti orqali, ularning roziligi bilan bering.
Freeze: kredit tarixini muzlatish va uning taqiqdan farqi

Freeze xizmatini koʻpchilik taqiq bilan adashtiradi. Farqi bunday: taqiqda kreditor kredit tarixingizni koʻra oladi, lekin shartnoma tuza olmaydi. Freeze yoqilganda esa kreditorlar kredit tarixingizni umuman ololmaydi, shuning uchun yangi kredit odatda berilmaydi.
Freeze pullik. 2026-yil fevral holatiga koʻra uning narxi Infokredit portali (portal.infokredit.uz) orqali taxminan 13 843 soʻm, my.gov.uz orqali taxminan 12 459 soʻm boʻlgan. Muhim nuqta: siz bilan allaqachon kredit munosabatida boʻlgan tashkilotlar Freeze yoqilgan holatda ham tarixingizni koʻrishi mumkin.
Oddiy oila uchun bepul taqiqning oʻzi koʻpincha yetarli. Freeze esa pasportingiz yoki shaxsiy maʼlumotlaringiz oʻgʻirlangan, aniq xavf bor holatlarda qoʻshimcha himoya sifatida qoʻllaniladi.
Kredit-xabarnoma: nomingizga kredit yozilsa darhol bilish

Taqiq qoʻyishdan oldin olingan kreditlar yoki taqiqdan tashqari holatlar uchun yana bir himoya bor. 2026-yil 16-martdan KATM kredit byurosi «Kredit-xabarnoma» xizmatini ishga tushirgan: nomingizga kredit rasmiylashtirilsa, SMS va push-xabar keladi.
Xizmatni KATM ilovasidagi «Qoʻshimcha xizmatlar» boʻlimidan «Kredit-xabarnoma»ni tanlab ulash mumkin. Narxi, 2026-yil mart holatiga koʻra, QQS bilan yiliga 4 614,40 soʻm.
Xabarnoma kelib, kreditni siz olmagan boʻlsangiz, vaqtni boy bermang: kredit tarixingizni ochib tekshiring, taqiqni yoqing va kreditni bergan bank hamda huquqni muhofaza qilish organlariga murojaat qiling. Qanchalik tez harakat qilsangiz, pulni qaytarish va aybdorni topish imkoniyati shunchalik yuqori.
Kredit oʻzingizga kerak boʻlsa: taqiqni olib tashlash
Taqiq umrbod emas. Uni istalgan vaqtda, bepul va hech qanday cheklovsiz olib tashlash mumkin: bu ham xuddi qoʻyilgani kabi my.gov.uz yoki kredit byurosi orqali qilinadi.
Amaliy maslahat: ipoteka, avtokredit yoki boshqa qarzni rejalashtirsangiz, taqiqni bankka borishdan oldinroq olib tashlang. Aks holda ariza tizimda rad etiladi va vaqtingiz behuda ketadi. Kredit rasmiylashtirilgach, taqiqni yana yoqib qoʻyish mumkin. Bu bir necha daqiqalik ish, shuning uchun taqiqni «keyin kerak boʻlib qolsa-chi» degan xavotir bilan yoqmay yurishning maʼnosi yoʻq.
Freeze uchun ham xuddi shunday: Infokredit portalida «Freeze xizmati» boʻlimida «Oʻchirish» tugmasi, my.gov.uz da esa kredit tarixiga kirishni cheklashni bekor qilish arizasi bor. Kirish kredit byurosi tizimi yangilangandan keyin tiklanadi.
Nomingizga kredit olingan boʻlsa: birinchi kun nima qilish kerak
Agar kredit tarixingizda oʻzingiz olmagan qarzni koʻrsangiz, vahimaga tushmang va quyidagi tartibda harakat qiling:
- Darhol «Kreditga taqiq»ni yoqing, toki ikkinchi, uchinchi qarz ham olinmasin.
- Kreditni bergan bank yoki mikromoliya tashkilotiga yozma murojaat qiling va bu kreditni olmaganingizni bildiring.
- Ichki ishlar organlariga firibgarlik haqida ariza bering, ariza qabul qilinganini tasdiqlovchi hujjatni saqlang.
- Agar tashkilot javob bermasa yoki rad etsa, Markaziy bankka murojaat yoʻllash mumkin.
Barcha SMS, qoʻngʻiroqlar roʻyxati va ekran suratlarini saqlab qoʻying. Huquqiy masalalarda aniq holatingiz boʻyicha yurist yoki rasmiy idoradan maslahat olish maqsadga muvofiq.
Koʻp uchraydigan xatolar va 2027-yilgi oʻzgarish
Taqiq qoʻygan koʻp odam «endi xavotir yoʻq» deb oʻylaydi. Lekin taqiq faqat yangi kreditni toʻsadi: kartangizdagi pulni oʻgʻirlashdan himoya qilmaydi. Shuning uchun quyidagi xatolardan saqlaning:
- SMS-kodni «bank xodimi», «kuryer» yoki «ish beruvchi»ga aytish. Haqiqiy bank kodni hech qachon soʻramaydi.
- Pasport suratini Telegramda notanish odamlarga «ish uchun» yoki «yutuq uchun» yuborish.
- Faqat oʻzingizga taqiq qoʻyib, keksa ota-onangizni unutish.
Yana bir yangilik: 2027-yil 1-yanvardan muddatli toʻlov (nasiya) boʻyicha yangi qoidalar kuchga kiradi. Muddat 12 oydan oshmaydi, operatorlar esa barcha shartnomalar boʻyicha kredit byurolari bilan maʼlumot almashishi shart boʻladi. Demak, nasiya xaridlaringiz ham kredit tarixingizda aks etadi va uni muntazam tekshirib turish yanada muhim boʻladi.
Koʻp soʻraladigan savollar
Kreditga taqiq qoʻyish pullikmi?
Yoʻq, taqiq qoʻyish ham, uni olib tashlash ham bepul. Pullik xizmat bu Freeze, yaʼni kredit tarixini muzlatish.
Taqiq qachon kuchga kiradi?
Ariza berilgan zahoti taqiq reyestrga yoziladi va kreditorlar uni tekshirishi shart boʻladi.
Taqiq bor boʻlsa-yu, bank baribir kredit bersa nima boʻladi?
Qonunga koʻra javobgarlik kreditorda qoladi va u bu qarzni sizdan undirish huquqini yoʻqotadi.
Taqiq kartamdagi pulni ham himoya qiladimi?
Yoʻq, u faqat yangi kredit va qarz rasmiylashtirishni toʻsadi. Karta xavfsizligi uchun SMS-kodni hech kimga aytmang.
Mavzuga oid: Oʻzbekistonliklarni yangicha firibgarlikdan ogohlantirishdi · Akkauntingizni oʻgʻirlanishdan qanday himoya qilish mumkin: 7 ta oddiy qadam · QR-kodni xavfsiz skanerlash: nimalarga eʼtibor berish kerak?
Manbalar
- Kun.uz: Kredit olishga taqiqni qanday rasmiylashtirish mumkin
- Spot.uz: Kreditga taqiq xizmati, 2026-yil oktabr
- Spot.uz: my.gov.uz orqali kreditga taqiq
- Kun.uz: Freeze nima va uni qanday yoqish mumkin
- UzDaily: Kredit-xabarnoma xizmati
Maʼlumotlar tekshirilgan: 2026-yil noyabr.
Odam.uz tahririyati. Har bir maqolani odam tekshiradi va sodda, jonli oʻzbek tilida yozamiz. Maqsadimiz - foydali boʻlish va vaqtingizni behuda sarflamaslik.



