Amir Temur davlatni qanday boshqargan: 5 ta asosiy tamoyil

Davlat markazi - Samarqand

Amir Temur Samarqandni saltanat poytaxtiga aylantirdi va u yerda ulkan binolar qurdirdi. Bibixonim jome masjidi, Shohizinda majmuasi va Goʻri Amir maqbarasi oʻsha davrning mahsulidir. Poytaxtning shu qadar koʻrkam boʻlishi davlat qudratini koʻrsatish usullaridan biri edi.

Kengash va maslahat

Muhim qarorlar oldidan amirlar, sarkardalar va donishmandlar bilan kengashish anʼanasi mavjud edi. Tuzuklarda hukmdor yolgʻiz oʻz fikriga tayanmasligi, har bir ishni oʻylab, maslahatlashib hal qilishi taʼkidlanadi.

Kuch adolatdadir

Amir Temurning mashhur shiori «Kuch adolatdadir» edi. Tuzuklarda qonunning daxlsizligi va odil sud tizimining ahamiyati alohida taʼkidlanadi. Hukmdor ham qonun oldida masʼuliyatni his qilishi lozim deb hisoblangan.

Jamiyat tabaqalari

Tuzuklarda jamiyat turli tabaqalarga ajratib qaralgan: askarlar, oddiy fuqarolar, kambagʻallar va zabt etilgan yurtlar aholisi. Har bir guruhning huquqlari va burchlari belgilab qoʻyilgan, bu davlatda tartib oʻrnatishga xizmat qilgan.

Qatʼiy harbiy tartib

Qoʻshin oʻnlik tizimi asosida tuzilgan: oʻn, yuz va ming kishilik birliklarga boshliqlar tayinlangan. Bunday aniq tuzilma buyruqlarning tez va xatosiz yetib borishini taʼminlagan. Harbiylarning huquq va burchlari ham tuzuklarda belgilab berilgan.

Amaldorlarga qoʻyilgan talab

Tuzuklarga koʻra, hukmdor va amaldorlar ziyrak, jasur va tashabbuskor boʻlishi kerak. Fuqarolardan esa sadoqat va vafodorlik kutilgan. Axloq va halollik davlat boshqaruvining asosiy shartlaridan sanalgan.

Bugungi kun uchun saboqlar

Amir Temur davridan bizga qolgan asosiy saboqlar oddiy: adolat, maslahatlashish, aniq tartib va masʼuliyat. Bu qoidalar davlatni ham, oilani ham, jamoani ham boshqarishda oʻz kuchini yoʻqotmagan.

Koʻp beriladigan savollar