Qizil kitob: Oʻzbekistonning yoʻqolib borayotgan hayvonlari kimlar?
Qizil kitob: Oʻzbekistonning yoʻqolib borayotgan hayvonlari kimlar?
Qizil kitob Oʻzbekiston tabiatining eng nozik joyini koʻrsatadi: unga kiritilgan hayvonlarning baʼzilari yoʻq boʻlish arafasida. Keling, qor qoploni, markxor va boshqa noyob jonivorlar bilan tanishamiz va ularni nima xavf ostiga qoʻyayotganini bilib olamiz.

Qor qoploni: togʻ qoyalarining egasi

Bu chaqqon yirtqich Tyan-Shan va Pomir togʻlarining kirish qiyin qoyalarida yashaydi. Ular juda ehtiyotkor, shu sabab ularning aniq sonini sanash qiyin. Brakonerlik va ozuqa bazasining kamayishi qor qoploni uchun asosiy xavf hisoblanadi.

Yoʻrgʻa tuvaloq: sahro qushi

Qizilqum choʻllarida yashaydigan bu qush quruq iqlimga juda yaxshi moslashgan va uzoq vaqt suvsiz yura oladi. Uning noyob patlari va goʻshti uchun noqonuniy ov populyatsiyaga jiddiy zarar yetkazmoqda.

Markxor: toshlar orasidagi akrobat

Buxoro togʻ echkisi yoki markxor spiralsimon katta shoxlari bilan darrov koʻzga tashlanadi. U tik qoyalarga qiynalmay chiqib ketadi. Togʻ yon bagʻirlarining oʻzlashtirilishi va chorva bilan oʻtloqlar talashishi uning yashash joyini toraytirmoqda.

Turon yoʻlbarsi: yoʻqolib ketgan qirol

Bir paytlar Amudaryo boʻylaridagi toʻqayzorlarda Turon yoʻlbarsi yashagan. XX asr oʻrtalariga kelib toʻqayzorlarning qurishi va ovlar tufayli u butunlay yoʻqolib ketdi. Bu tabiatni asrash qanchalik muhimligini eslatuvchi achchiq saboqdir.

Amudaryo kurakburuni: tirik qazilma

Bu noyob baliq faqat Oʻrta Osiyo daryolarida, jumladan Amudaryoda uchraydi. Uning uzun yassi burni suv tubidan ozuqa topishga yordam beradi. Toʻgʻonlar qurilishi va suvning ifloslanishi uning koʻpayishiga toʻsqinlik qilmoqda.

Koʻp beriladigan savollar

Oʻzbekistonda Qizil kitob oxirgi marta qachon nashr etilgan? Kitobning soʻnggi, toʻldirilgan nashri 2019 yilda chop etilgan. Qizil kitobdagi hayvonlarga ziyon yetkazganlik uchun qanday javobgarlik bor? Oʻzbekiston qonunchiligiga koʻra, bunday holatlar uchun katta miqdorda jarima va jinoiy javobgarlik nazarda tutilgan. Oddiy fuqaro bu hayvonlarni saqlab qolish uchun nima qila oladi? Tabiatga munosabatni oʻzgartirish, chiqindi qoldirmaslik va noqonuniy ovlangan hayvonlar mahsulotini sotib olmaslik.

Ваша реакция?

Сообщения из Facebook