O'zbekistonni 10 ta nodir hayvonlari
O'zbekistonni 10 ta nodir hayvonlari

1. Turkiston silovsini

1. Turkiston silovsini

Yirikmushuklar – ovchilar uchun qiziq o’lja, va bu ularni butunlay yo’qolibketishiga olib keldi. Ko’rilgan chora-tadbirlar: ovlashni taqiqlash, Qizilkitobga kiritish va boshqalar turkiston silovsinini “qirilib” ketishidan nobut bo’lishinioldini oladi, lekin brakonyerlardan saqlamaydi. Shu yirtqichlarni o’zlariodamga hujum qilmaydilar. Turkiston silovsini “Halqaro yo’qolib ketish hafidagiyovvoyi fauna va florasini savdosi haqidagi Konventsiya”ning II ilovasigakiritilgan, va ularni tirikligicha tutish jiddiy cheklangan.

2. Qor qoploni

2. Qor qoploni

Qo’plabhayvonlar sport ovlash obyekti va zooparkda ko’rgazmali ko’rinish sifatidayuqori qimmatlanadi. Qor qoplonini quvish natijasida miqdori keskin kamaygan,bu qo’zal hayvonlar yo’qolib ketish arafasida. O’zbekistondagi qor qoploniareal maydoni 10 ming kv. km atrofida, bu jahon areali maydonini 0,5%dan ortiqemas.

3. Kum efasi

3. Kum efasi

Kum efasidunyoni eng zaharli ilonlar o’ntaligiga kiradi. O’zbekistonda efani “charxiloni” deb atashadi, ya’ni tarjima qilinsa - “shovqinli ilon”. Bu harakatlaribilan efa kobrani eslatadi, u boshini ko’tarib tahdidli turadi, dushmannito’htatish uchun.

O’tmishdarespublikada har yili 3 000 ga yaqin zaharli ilonlar ovlanar edi.Toshkent, Frunza va Termizdagi ilonlarni saqlash joylarida edilar, u erdafarmatsevtik sanoat va ilmiy tashkilotlar uchun zahar olinar edi. Shu tufaylikum efa populyatsiyasi keskin kamaygan, va u qizil kitobga kiritilgan.

4. Menzbir sug’uri

4. Menzbir sug’uri

HozirdaMenzbir sug’urini miqdori ko’p emas, uning butun kichgina areali bo’yicha – 40ming jonivordan ko’p emas. Agar sug’urni tabiatda dushmanlarini ko’pligiinobatga olinsa, bu judayam oz miqdor bo’lib chiqadi. Menzbir sug’uriyashaydigan joylarda, yozda ko’pincha qo’y podalari o’tlaydilar. Har bir cho’ponni2-3 yirik iti bor, va ular sug’urlar oviga muljallangan. Qo’ylar esa o’tnishunchalik tepalab va eb tashaydi , natijada sug’urlarga deyarli hech narsaqolmaydi, ular kerakli miqdorda yog’ to’play olishmaydi va bahorda ko’pchiligieguliksizlikdan halok bo’lishadi. 

5. Tosh suvsar

5. Tosh suvsar

Odam toshsuvsarni uning issiq yungi uchun ovlaydi. Ba’zida hayvonlar tovuq va kuyonlargatashlanadi, ko’pincha eyishi mumkin bo’lgan miqdoridan ko’proq. Omborhona vachordoqdan turli buyumlarni tashiydilar. Moshinaning kabel va shlanglarini (shuqatorda tormoz shlanglarini ham) g’ajiydi va bu bilan sezilarli zarar etkazadi.Kemiruvchilar sonini boshqarib, foyda keltiradi. Tosh suvsarda ari va asalarilar chaqishiga immuniteti bor, shunng uchun ba’zida ular asalariho’jaliklariga tashlanadi, asalni eb. 



Maqolani baxolash?

Facebook Conversations